Workshop Uitmuntend

Trefdag Pulse

Erik Paredis

23 Oct 2018

Op 23 oktober gaven we met Muntuit een workshop op de Trefdag van Pulse, het transitienetwerk voor cultuur.

Verslag door deelnemer en transitiedenker Erik Paredis (Centrum voor Duurzame Ontwikkeling - UGent).

Wat doet geld eigenlijk, welke effecten heeft het en wat zijn de voor- en nadelen van complementaire munten? Sander van Muntuit leidde ons met veel enthousiasme door een sessie over gemeenschapsmunten, zonder PowerPoint (hoera) maar druk tekenend met stift en papier. We konden meteen tonen hoe we zelf met geld omgaan tijdens een spel in twee delen: eerst vertrok iedereen met dezelfde middelen, daarna mochten we gaan lenen bij de bank. Bleek dat sommige mensen een gat in hun hand hebben, terwijl anderen wel erg behoudend zijn. Vooral interessant was om te zien hoe een verandering van de regels van een geldsysteem meteen tot ander gedrag leidt.

In feite is geld niet meer dan een afspraak binnen een gemeenschap over hoe en tegen welke waarde iets geruild of betaald wordt.

In principe kan een gemeenschap dan ook zelf invulling geven aan die afspraken. Zo kun je een visie verbinden aan wat geld is en wat het doet.

De Torekes uit de Gentse Rabotwijk figureerden als een boeiend voorbeeld om dieper in te gaan op hoe gemeenschapsmunten in de praktijk werken en welke effecten ze hebben. Wie zich als vrijwilliger inzet voor burenzorg, buurtzorg of milieuzorg kan Torekes verdienen in Rabot. In 2017 zijn er zo 10.989 uren beloond. Torekes kunnen bij lokale handelaars gebruikt worden, of bijvoorbeeld om een bioscoopticket of vuilniszakken te kopen. 1 Toreke is dan 10 cent waard. Het fijne aan het systeem is o.a. dat ‘geld verdienen’ hier voortkomt uit samenwerken aan de wijk en verbinding leggen tussen mensen.

Overigens blijken er verschillende modellen van complementaire muntsystemen te bestaan. In ruilmodellen geven mensen elkaar wederzijds krediet en is het dus belangrijk om vraag en aanbod met elkaar te matchen (zoals in LETS). In beloonmodellen kunnen mensen bij bepaalde partners munten verdienen (bijvoorbeeld door verrichten van vrijwilligerswerk) die dan bij andere ingeruild kunnen worden (bij de plaatselijke bakker bijvoorbeeld). In dat geval is er een meestal een overheid, zoals de stad Gent, die garant staat dat handelaars hun gemeenschapsmunten kunnen omruilen tegen Euro’s. Uiteraard bestaan er ook mengvormen van die systemen.

Wie er zelf aan wil beginnen, kan voor advies terecht bij Muntuit.