Socius over de Doorgeefvergoeding

Doorgeefvergoeding: wat gebeurt er als vrijwilligers hun vergoeding mogen doorgeven?

Een artikel van Socius over het project De Doorgeefvergoeding van Muntuit en Hitch. Hoe kunnen vrijwilligers hun vergoeding delen?

Vrijwilligers geven tijd en energie aan hun gemeenschap. Daarvoor krijgen ze vaak een kleine onkosten- of vrijwilligersvergoeding. Maar wat als ze die vergoeding ook kunnen inzetten om diezelfde gemeenschap verder te versterken? Dat is precies het opzet van de Doorgeefvergoeding. Hoe dat werkt? Dat vertelt Servaas Van Huylenbroeck, sociaal innovator bij Muntuit.

Wat is het idee?

Muntuit en projectpartner Hitch zette de Doorgeefvergoeding op om te onderzoeken of vrijwilligers meer kunnen doen met hun vrijwilligersvergoeding.

In eerdere projecten merkten ze dat sommige vrijwilligers die waardering kregen (via een muntsysteem of een vergoeding) ideeën aangaven zoals ‘ik vind het fijn, maar kan ik dat niet doorgeven aan iemand anders van de organisatie’ of ‘kunnen we als groep hiermee iets extra doen voor onze buurt’. Uit die ervaringen ontstond de Doorgeefvergoeding.

Met dat experiment - dat ongeveer anderhalf jaar duurde - keken ze of vrijwilligers die een forfaitaire onkostenvergoeding krijgen van een organisatie of lokaal bestuur, gemotiveerd zijn om die vergoeding door te geven.

Want het vrijwilligerslandschap verandert, en er bestaat niet één type vrijwilliger. Sommige vrijwilligers willen geen vergoeding, anderen hebben ze net nodig. Met de Doorgeefvergoeding kan elke vrijwilliger zelf kiezen wat goed voelt: houden, delen of doorgeven. Belangrijk is dat vrijwilligers zelf beslissen over hun keuze.

Voor Muntuit gaat het dus niet om verplichten, wel om keuzevrijheid, generositeit en gemeenschapszin. In een tijd waarin vrijwilligerswerk korter, flexibeler en diverser wordt, zoeken ze zo naar nieuwe vormen van waardering die aansluiten bij zowel de motivatie van vrijwilligers als aan de noden van organisaties en lokale besturen.

Een persoonlijke beloning wordt een gedeelde investering

De Doorgeefvergoeding vertrekt vanuit een eenvoudig, maar krachtig idee: vrijwilligers zijn meer dan helpers. Ze zijn mede-bouwers van gemeenschappen. Door hun vergoeding door te geven, versterken ze dat besef en creëren ze een nieuwe vorm van solidariteit. Zo krijgt financiële waardering niet enkel een persoonlijke, maar ook een maatschappelijke betekenis. De vrijwilliger voelt zich erkend, en er ontstaat een hefboom voor meer maatschappelijke impact.

Hoe werkt het in de praktijk?

Vrijwilligers ontvangen hun gebruikelijke vergoeding, en kunnen kiezen om die (deels) te delen of bijvoorbeeld een goed doel te steunen.

Of ze bundelen hun vergoeding bijvoorbeeld in een groepspot. Met dat bedrag kan je dan een goed doel steunen, een buurtfeest organiseren of iets extra doen voor de vrijwilligersgroep.

Inzichten uit het experiment

Muntuit ging aan de slag en noteerde verschillende bevindingen:

• Praktisch: hoe organiseer je dat doorgeven? Laat je vrijwilligers een formulier invullen? Houdt de organisatie zelf een pot geld bij of laat je vrijwilligers doorstorten?
• Vertrouwen en transparantie: vrijwilligers willen weten wat er met het geld gebeurt, maar het moet eenvoudig en haalbaar blijven.
• Communitygevoel blijft belangrijk: het gevoel om samen met anderen bij te dragen aan iets groters, is een sterke drijfveer.

Mechelen was de eerste stad die het experiment testte.

Aan de slag met de Doorgeefvergoeding?

Muntuit wil zijn bevindingen delen en organisaties inspireren over hoe ze met de Doorgeefvergoeding aan de slag kunnen. Zo kan een lokaal bestuur of vrijwilligersorganisatie met die inzichten bijvoorbeeld concreet aan de slag gaan in hun vrijwilligersbeleid.

Wil je aan de slag met de Doorgeefvergoeding? Muntuit verzamelde verhalen, lessen en materialen:

• Bekijk de website voor inspiratie.
• Download de inspiratiebundel via deze link.
• Lees de blog.
• Lees het interview met Servaas Van Huylenbroeck van Muntuit. Bij hem kan je ook terecht voor meer info.
• Lees het interview met Tom Van de Velde die in naam van Hitch het project heeft gevolgd en begeleid.
• Bekijk de videoreeks op YouTube.
• In aflevering 1 praat Muntuit met vrijwilligers en experten over één centrale vraag: wat drijft mensen om zich als vrijwilliger in te zetten? De tijd van één vrijwilligersprofiel of één motivatie is voorbij. Mensen engageren zich vooral op hun manier. Voor vriendschap, taal, plezier, opleiding, of gewoon omdat het klopt.
• In aflevering 2 onderzoekt Muntuit hoe organisaties vandaag vrijwilligers waarderen. Je hoort vrijwilligers en coördinatoren op het vrijwilligersfestival in Mechelen en het Vrijwilligerspunt Gent, over wat volgens hun echt telt.
• In aflevering 3 onderzoekt Muntuit het experiment in de praktijk. Wat als een forfaitaire vergoeding niet voor jezelf is, maar ook doorgegeven kan worden aan een goed doel, een groepspot of een buurtfeest?

Wat is de Doorgeefvergoeding precies?

De Doorgeefvergoeding is een experiment van Muntuit en Hitch waarbij vrijwilligers hun onkostenvergoeding kunnen houden, delen of doorgeven. Zo krijgt waardering een extra maatschappelijke betekenis en versterken vrijwilligers hun eigen gemeenschap.

Kan elke organisatie of stad hiermee aan de slag?

Ja. Zowel lokale besturen als vrijwilligersorganisaties kunnen het principe toepassen. Muntuit ontwikkelde inzichten, formats en een inspiratiebundel die tonen hoe je de Doorgeefvergoeding praktisch kan organiseren.

Wat leren we uit de test in Mechelen?

De proef in Mechelen toonde dat vrijwilligers vooral nood hebben aan vertrouwen, transparantie en eenvoud. Als ze weten wat er met hun bijdrage gebeurt, zijn ze sneller bereid om te delen of samen iets op te zetten met hun groep.