Blog
Wat is Doelgericht Geld?
Lokale munt, tijdbank of complementaire munt? Muntuit bundelt ze onder Doelgericht Geld: munten die met een duidelijk maatschappelijk doel waarderen.
We gebruiken bij Muntuit steeds vaker de term: D__oelgericht Geld__. Maar wat bedoelen we daar precies mee? Deze blog biedt een heldere uitleg en enkele voorbeelden.
Waarom een nieuwe term?
Muntuit werkt al jaren met lokale munten, complementaire munten, tijdbanken en gemeenschapsmunten. Die bestaande termen zijn vaak te beperkt. Ze leggen de nadruk op het lokale, het complementaire of het tijdselement, terwijl het echte verschil niet daar zit. In het Nederlands hebben we nog geen overkoepelende term voor deze muntsystemen. In het Engels wordt de term “Purpose Driven Money” gebruikt.
Waar zit het verschil dan wel?
Onze munten zijn altijd ontworpen met een duidelijk maatschappelijk doel voor ogen. Ze worden ingezet om bepaalde gedragingen of engagementen te waarderen, die bijdragen aan een sterkere samenleving.
Daarom spreken we over Doelgericht Geld.
Wat is Doelgericht Geld?
Doelgericht Geld brengt iets positiefs op gang. Geen universeel ruilmiddel, maar een middel dat waarde toekent aan inzet, zorg en verbinding. Doelgericht Geld gaat verder dan gewone betaalmiddelen. Het zijn muntsystemen die bewust ontworpen zijn om maatschappelijke uitdagingen aan te pakken, zoals de transitie naar een duurzame en inclusieve samenleving.
De term Doelgericht Geld maakt zichtbaar dat geld nooit neutraal is, het dient altijd een doel. Daarmee roept het de vraag op: wat is het doel van ons huidige geldsysteem? Het breekt de idee open dat geld iets onveranderbaar is, en toont dat het gewoon een afspraak is tussen mensen: een set spelregels die we zelf kunnen aanpassen.
Wat Doelgericht Geld uniek maakt:
- Het waardeert inzet die vaak onzichtbaar blijft in het klassieke economische systeem.
- Het democratiseert waardering: communities bepalen zelf welke inzet gewaardeerd wordt, en hoe.
- Het verbindt mensen en stimuleert gedeelde verantwoordelijkheid voor mens en planeet.
Drie voorbeelden zijn:
| Doelgericht geld | Doel | Munten ontvangen | Munten uitgeven |
|---|---|---|---|
| Torekes | Propere buurt realiseren, inzet voor community stimuleren en gemeenschapstuinen toegankelijker maken | Zwerfvuil rapen, inzet voor de buurt… | Vuilzakken, huur gemeenschapstuin, sociaal restaurant… |
| Buurtijd | Buurtzorg stimuleren | Buren helpen, mee helpen tijdens de volkskeuken | Sociaal restaurant, geriefbieb, deelname workshops… |
| Check It Out | Vrijwillige inzet in cultuursector stimuleren en cultuuraanbieders verbinden | Vrijwillige inzet bij culturele evenementen | Tickets culturele evenementen, bar muziekclub… |
In elk van deze projecten bepaalt de community zelf wat waardevol is en waarvoor hun munt gebruikt wordt.
Andere voorbeelden lees je op onze Munten pagina.
Wat doet een gemeenschappelijke munt met een gemeenschap?
Wanneer mensen merken dat hun inzet gezien en gewaardeerd wordt, ontstaat er iets bijzonders. Betrokkenheid groeit. Mensen doen meer. En wat begint als een muntsysteem, wordt al snel een versterking van het sociaal weefsel.
Zo vertelt ook Hanne, buurtwerker in Halle:
“De buurmunten brengen onze vrijwilligers samen als één groep, in plaats van losse individuen per werking. Ze vormen een leuke manier om waardering te tonen zonder dat dit de grootste drijfveer wordt. Het enthousiasme groeit, en het is prachtig om te zien hoe de munten vrijwilligers aansporen om zich breder in te zetten en verbinding te maken tussen werkingen. Vroeger was er nog rivaliteit, maar nu zien we meer samenwerking en samenhorigheid. Een echte win-win voor iedereen!”
Wil je zelf aan de slag met Doelgericht Geld?
Stel je organisatie kort aan ons voor en dan kijken we samen wat er mogelijk is!
Dit blogbericht werd geschreven door Servaas van Huylenbroeck, drie jaar aan de slag bij Muntuit en betrokken bij een heel aantal projecten met Doelgericht Geld als expert complementaire muntsystemen.
