Muntuit en Landelijke Gilden zoeken een dorp

Vrijwilligers vinden, ontmoetingsplekken behouden, lokale verbinding versterken. In veel Vlaamse dorpen blijkt dat makkelijker gezegd dan gedaan. Maar wat als we samen het tij kunnen keren? Met een lokale dorpsmunt dat inzet beloont en het sociaal weefsel opnieuw zichtbaar maakt. Landelijke Gilden en Muntuit zoeken een dorp voor een pilootproject.

Dorpen leven… als we ze samen in beweging houden

Dorpen zijn van oudsher plekken van nabijheid. Je kent de bakker, groet je buur op het plein, en helpt elkaar waar nodig. Maar vandaag staan die vanzelfsprekende verbindingen onder druk.
De dorpsschool sloot, de dorpszaal is te duur in onderhoud, de buurtwinkel hield het niet vol, verenigingen vinden geen vrijwilligers meer.

Wat blijft er dan nog over?

Van levendig dorp naar woondorp?

Vandaag evolueren veel Vlaamse dorpen richting wat sociologen ‘woondorpen’ noemen. Plekken waar mensen wonen, maar niet meer leven. Waar je slaapt, maar niet meer blijft hangen voor een babbel, een koffietje, een vergadering. Waar het publieke leven verschraalt en vereenzaming toeneemt.

De oorzaken zijn gekend: mobiliteit, digitalisering, centralisering van diensten, versnipperde tijdsbesteding. Mensen werken buiten het dorp, doen boodschappen elders, en komen minder spontaan samen.

En toch… In diezelfde dorpen wonen ook mensen met goesting. Die zich inzetten in een vereniging, soep maken voor het schoolfeest, het dorpsplein proper houden, een praatje doen met oudere buren. Zij zijn het sociaal weefsel.

Maar hun inzet is vaak onzichtbaar, en niet duurzaam verankerd.

Bron: https://www.landelijkegilden.be/themas/dorpszalen

Wat als we die inzet zichtbaar maken en versterken met een dorpsmunt?

Muntuit en Landelijke Gilden geloven in de kracht van een dorpsmunt. Dit willen we samen realiseren zoals we hebben besloten in ons beleidsplan (2026 - 2030)

Een dorpsmunt is een eenvoudig systeem om vrijwillige inzet te waarderen. Wie zich inzet voor het dorp, verdient munten. Deze munt kan je gebruiken in de dorpszaal voor een koffietje, bij de buurtwinkel of bakker, om materiaal te lenen of een activiteit te volgen.

Een dorpsmunt:

• Maakt informeel engagement zichtbaar en waardevol

• Versterkt ontmoeting rond bestaande plekken (dorpszaal, school, buurthuis)

• Brengt mensen samen rond een gedeelde zorg: het leven in het dorp

We koppelen het aan een platform (Urbain), maar zorgen evengoed voor fysieke ondersteuning. We ondersteunen waar nodig het hele proces met en door het dorp zelf.

Een dorpszaal is dé plek waar mensen en verenigingen in een dorp samenkomen. Verdwijnt een zaal, dan verhoogt de kans op sociaal isolement en vereenzaming van dorpsbewoners. Dorpen veranderen in plaatsen waar mensen enkel nog samen-wonen, niet meer samen-leven.

- Isaak Dieleman, Landelijke Gilden

En nu zoeken we een dorp.

Niet zomaar een plek. Maar een dorp waar al goesting leeft. Waar minstens één iemand zegt: “Ik wil hier wel mee aan trekken.”

We zoeken:

• een lokale groep die mee wil nadenken

• een plek met een dorpszaal of ontmoetingsplek

• mensen die zien dat het anders moet en daar actief aan willen meedoen

In 2026 willen we starten met een pilootproject.

Zin om dit mee waar te maken?

Misschien ben jij wel die persoon met goesting. Of ken je zo’n plek. Of zie je het helemaal zitten om samen iets op te bouwen.

👉 Laat het ons weten door een mailtje te sturen naar servaas@muntuit.be

👉 Of deel deze oproep in je netwerk of nieuwsbrief

We laten dorpen terug bruisen door samen iets nieuws op te bouwen.