Het octalysis-kader: acht motivaties voor een sterkere community met Urbain

Wat als verenigingen hun community zouden bekijken als een goed bedacht spel, waarin mensen meedoen omdat het leuk, zinvol, sociaal en uitdagend is?

Waarom doet iemand mee?

Veel organisaties zetten vandaag al in op motivatie om hun netwerk uit te breiden en te versterken. Denk aan het geven van verantwoordelijkheden, het creëren van een warme sfeer, het delen van successen of het waarderen van inzet. Maar vaak gebeurt dat intuïtief. Zeker in een tijd waarin het moeilijker is om mensen langdurig te engageren, loont het om bewuster stil te staan bij de vraag: waarom doet iemand mee? En welke manieren om mensen te motiveren zien we over het hoofd?

Motivatie in gemeenschapswerking: het Octalysis-kader

Het Octalysis-kader van Yu-kai Chou biedt daarvoor een bruikbaar denkkader. Het beschrijft 8 kernmotivaties die mensen in beweging brengen. Die motivaties spelen ook een belangrijke rol in het ontwerpen van Doelgericht Geld. Meer hierover kan je lezen in onze blog over vrijwilligersmotivatie.

Deze afbeelding toont de acht motivaties in een achthoek:

Bovenaan zie je de motivaties die positieve gevoelens oproepen, onderin zie je eerder negatieve of urgente drijfveren.

Links in de afbeelding staan de meer extrinsieke motivaties, deze motivaties zijn eerder resultaatgedreven. Rechts in de afbeelding staan de intrinsieke motivaties die eerder procesgedreven zijn.

📌 Wat belangrijk is: het gaat niet over ‘het een of het ander’. Je speelt best in op meerdere motivaties tegelijk. Onze digitale muntplatform Urbain doet dat expliciet: het systeem verbindt tastbare waardering aan doelen die mensen belangrijk vinden. Zo versterkt het de motivatie om bij te dragen, zonder te vervallen in simplistische beloningslogica.

Hoe een gemeenschapsmunt motiveert via het Octalysis framework

Een lokaal voorbeeld: bij een buurtwerking worden munten toegekend aan deelnemers die meedoen aan klimaatacties. Sommigen sparen voor een korting bij de biowinkel (Ownership), anderen voelen zich aangesproken door de missie van de organisatie (Epic Meaning) of engageren zich graag samen met anderen (Social Influence).

In plaats van louter te ‘belonen’, kan een waarderingssysteem zoals Urbain helpen om verschillende motivaties aan te spreken:

Motivatie	Voorbeeld uit Urbain
Epic meaning (betekenis en roeping)	Je doet mee aan acties die je buurt duurzamer of socialer maken Voorbeeld: je bent bruggenbouwer tussen mensen, zorgdrager van je buurt, pionier in mobiliteit, hoeder van cultuur, ambassadeur van…
Accomplishment (groei en en prestatie)	Je verzamelt munten door uitdagingen aan te gaan en te realiseren Voorbeeld: je krijgt munten als vrijwilliger op ons evenement, voor een shift in het buurtcafé, bij het leren van een taal, voor het volgen van een cursus, bij het sparen van kilometers om zwerfvuil op te rapen,…
Empowerment (creativiteit en feedback)	Je stelt eigen uitdagingen voor, of spaart samen voor een collectief doel Voorbeeld: je bedenkt een leuke spaaractie voor de school, je krijgt complimenten voor jouw inzet, je ziet het resultaat van alle acties, je stelt nieuwe beloonacties voor,…
Ownership (eigenaarschap en betrokkenheid)	Je spaart voor iets persoonlijk: een ticket, bon of ervaring Voorbeeld: je gaat met je gespaarde munten drie maand lang naar de bioscoop, je schenkt je munten weg aan een koffie voor een ander,…
Social influence (sociale invloed en verbondenheid)	Je doet mee aan groepsacties of helpt anderen meedoen Voorbeeld: samen met andere vrijwilligers zet je samen een evenement op poten, je beslist samen om iets extra te waarderen, je wordt erkent als ambassadeur, bruggenbouwer,…
Scarcity (schaarste en tijdelijk karakter)	Sommige beloningen zijn tijdelijk of beperkt beschikbaar Voorbeeld: je koopt een last-minute ticket voor een concert in de muziekclub, je huurt de zaal van het jeugdhuis, je wint een exclusieve meet and greet,…
Unpredictability (onvoorspelbaarheid en nieuwsgierigheid)	Er zijn onverwachte ontdekkingen op het platform Voorbeeld: je ontdekt nieuwe plekken en ontmoet nieuwe mensen, je wordt verrast door tijdelijke beloningen exclusief voor deelnemers
Avoidance (vermijden van verlies)	Munten vervallen als je ze niet inzet, wat een zachte duw geeft om actie te nemen Voorbeeld: na een jaar vervallen jouw munten, zet ze in voor één van de beloningen in de webshop of steun één van de goede doelen

Het gaat dus niet over extrinsieke versus intrinsieke motivatie. Het gaat over het begrijpen van de complexe mix die mensen drijft, en daar doelgericht op inspelen.

Jouw community als spelbord

Door de Octalysis toe te passen op je eigen werking, krijg je inzicht in wat al goed loopt en waar je eventueel kan bijsturen. Mis je ruimte voor eigenaarschap? Zit er genoeg uitdaging in je aanbod? Is de impact zichtbaar voor deelnemers?

Een munt zoals Urbain is een krachtige tool om motivatie zichtbaar en bespreekbaar te maken. Het versterkt wat er al leeft, en geeft nieuwe impulsen aan engagement.

👉 Ontdek welke motivaties jouw buurt vandaag al activeert en hoe je daar met Urbain op kan voortbouwen.
📩 Neem contact op met Benoit: stuur een mailtje naar benoit@muntuit.be